Ku je Promethe?

Thjesht, shkurt, shqip: duam zjarrin!

1

Prometheu (largpamësi), i biri i Japetit dhe Klimenës. Simbol i lirisë dhe filantropisë, sinonim i fuqisë dhe guximit, mishërim i kokëfortësisë dhe rezistencës, por dhe inkarnim i dashurisë ndaj njeriut dhe dhembshurisë për njeriun. Tërhoqi me jetën dhe veprën e tij shumë shkrimtarë: nga Hesiodi e Eskili, deri tek Gëte dhe Bajroni. Luftoi për vite e vite krahë Zeusit, i bindur në drejtësinë e luftës së tyre. E këshilloi, e ndihmoi, ia siguroi fitoren, dhe kur vetë ai ia kthehu shpinën, ai nuk u dorëzua. Por vazhdoi luftën për të drejtën dhe për të dobtit.

Pse iu qasëm mu Prometheut? Mitologjia vazhdon tregimin duke thënë se për të ndihmuar popullin e thjeshtë, Prometheu vodhi zjarrin nga mali i shenjtë i Olimpit dhe ua dhuroi njerëzve të varfër. Ata përfitojnë nga zjarri ushqimin për familjen, veglat e punës për mirëqenie, armët për mbrojtje dhe falë Prometheut u ikën “gjendjes natyrore fillestare”. Mbi këtë, ata nga zjarri përfituan thelbësoren. Përfituan shpirtin e zjarrtë, guximin për të menduar ndryshe dhe për ta thënë atë që mendojnë. Përfituan shpirtin e jetës, arsyen e jetës dhe vetë jetën e mirëfilltë.
Si dënim, Zeusi e lidhi Prometheun për një shtyllë, ku çdo ditë një shqiponjë vinte për t’ia kafshuar mëlçinë, derisa e çliroi Herakliu.

2

Kush me të vërtetë është Prometheu i shqiptarëve? Ose a i “ka zbritur nga qielli” realisht shqiptarëve “shpëtimtari” Promethe? Apo do e presim akoma? A do të jetë Prometheu mishërim i një individi apo i mentalitetit dhe kulturës kritike të popullit? Kush është Zeusi-tiran? Ishte ai këtyre anëve apo do të vijë? Ose ndoshta është rrugës për tek ne? A do të ketë kujt t’ia “dhurojë zjarrin” Prometheu? Do ta pranojnë shqiptarët apo do të bëjnë edhe një gabim të historisë së tyre, të cilën më shumë sesa mundohemi ta ndryshojmë, kemi prirje ta mallkojmë? A do t’i mbijetojë shqiponjës “Prometheu i shqiptarëve”? Nëse po, a do ketë një Herakli për ta shpëtuar atë?

3

Ex ante, kjo nuk është një spunto, një shkëndijë kërcënimi për askënd. Vetëm një vegulli për ta shpenguar rininë nga pasiviteti e babëzia, që po shëmbëllen me somnabulin që përendet pa cak. Nuk synojmë as ndonjë anarki të shpirtit rinor e as ndonjë frenezi të përgjithshme.

Thjesht, shkurt, shqip: duam zjarrin! Dhe zjarri sot përkthehet në: shkollim cilësor, punë të ndershme dhe jetë të dinjitetshme. Dhe ndërkohë… presim Prometheun!

Autori është koordinator i përgjithshëm i Klubit Politik të Studentëve.